Αποδείξεις

Το κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει επισκόπηση της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές υποθέσεις από ένα κράτος σε άλλο.

Ιστορικό

Η κατάργηση των συνοριακών ελέγχων εντός της ΕΕ έχει διευκολύνει σημαντικά την ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών, έχει όμως βοηθήσει και τις πέραν των συνόρων δραστηριότητες των εγκληματιών. Επομένως, απαιτείται αποτελεσματική συνεργασία εντός της ΕΕ για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές υποθέσεις.

Δίκαιο της ΕΕ

Οι υφιστάμενοι κανόνες για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές υποθέσεις στην ΕΕ βασίζονται σε συνθήκες αμοιβαίας συνδρομής, κυρίως δε στη Σύμβαση για την αμοιβαία δικαστική συνδρομή επί ποινικών υποθέσεων, και σε νομικές πράξεις αμοιβαίας αναγνώρισης, και ειδικότερα στην απόφαση-πλαίσιο σχετικά με το ευρωπαϊκό ένταλμα συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων.

Η Σύμβαση

  • Η Σύμβαση καλύπτει γενικά θέματα αμοιβαίας συνδρομής, όπως τη λήψη καταθέσεων από υπόπτους και μάρτυρες, καθώς και συγκεκριμένες μορφές αμοιβαίας συνδρομής, όπως τη χρήση τηλεδιασκέψεων, την παρακολούθηση και τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων με έρευνες και κατασχέσεις. Η Σύμβαση περιλαμβάνει επίσης κανόνες για τις τηλεπικοινωνίες. Επίσης, το Πρωτόκολλο στη Σύμβαση περιλαμβάνει κανόνες για τη συγκέντρωση πληροφοριών σχετικά με τους τραπεζικούς λογαριασμούς και τις τραπεζικές συναλλαγές.
  • Οι αιτήσεις αμοιβαίας συνδρομής διαβιβάζονται κατά γενικό κανόνα απ’ ευθείας από την αρχή έκδοσης στην αρχή εκτέλεσης. Η αίτηση απαντάται το συντομότερο δυνατό και κατά προτίμηση εντός των προθεσμιών που έχει ορίσει η αρχή έκδοσης, εκτός εάν η αρχή εκτέλεσης επικαλεσθεί λόγους για την απόρριψή της.
  • Για τη διασφάλιση του παραδεκτού των αποδεικτικών στοιχείων που συγκεντρώνονται, οι αρχές του ερωτηθέντος κράτους συμμορφώνονται προς τις διατυπώσεις και τις διαδικασίες που έχουν θεσπίσει οι αρχές του αιτούντος κράτους, υπό τον όρο ότι δεν αντιτίθενται στις θεμελιώδεις αρχές της νομοθεσίας του ερωτηθέντος κράτους.

Η απόφαση-πλαίσιο

  • Η απόφαση-πλαίσιο εφαρμόζει την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης σε δικαστικές αποφάσεις, με σκοπό τη λήψη αποδεικτικών στοιχείων για χρήση σε ποινικές διαδικασίες. Είναι δυνατή η έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων (ΕΕΣΑΣ) με σκοπό να ληφθούν αποδεικτικά στοιχεία τα οποία υπάρχουν ήδη και είναι άμεσα διαθέσιμα υπό μορφή αντικειμένων, εγγράφων ή δεδομένων.
  • Εκδίδεται σε τυποποιημένη μορφή και μεταφράζεται σε επίσημη γλώσσα του κράτους εκτέλεσης. Οι αρχές του κράτους έκδοσης πρέπει να προσμετρήσουν κατά πόσον τα αποδεικτικά στοιχεία θα μπορούσαν επίσης να ληφθούν βάσει του εθνικού τους δικαίου σε αντίστοιχη περίπτωση και να βεβαιωθούν ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που ζητούνται είναι αναγκαία και αναλογικά προς τη συγκεκριμένη διαδικασία.
  • Το ένταλμα αναγνωρίζεται και εκτελείται εντός καθορισμένης προθεσμίας, εκτός εάν συντρέχει λόγος άρνησης. Η εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων δεν υπόκειται σε έλεγχο του διττού αξιοποίνου (δηλαδή κατά πόσον η διαπραχθείσα ενέργεια θεωρείται ποινικό αδίκημα και στο κράτος έκδοσης και στο κράτος εκτέλεσης) εάν δεν είναι απαραίτητη η διεξαγωγή έρευνας ή κατάσχεσης ή εάν το αδίκημα τιμωρείται με ποινή τριετούς τουλάχιστον φυλάκισης και αναφέρεται σε κατάλογο αδικημάτων στην απόφαση-πλαίσιο.
  • Για τη διασφάλιση του παραδεκτού των αποδεικτικών στοιχείων που συγκεντρώνονται, οι αρχές του κράτους εκτέλεσης οφείλουν να συμμορφώνονται προς τις διατυπώσεις και τις διαδικασίες που έχουν θεσπίσει οι αρχές του κράτους έκδοσης, υπό τον όρο ότι δεν αντιτίθενται στις θεμελιώδεις αρχές της νομοθεσίας του κράτους εκτέλεσης.

Μελλοντικές ενέργειες

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος εάν απαιτείται να αναληφθεί οιασδήποτε μορφής δράση για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της λήψης αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές υποθέσεις. Τον Απρίλιο του 2010, επτά κράτη μέλη παρουσίασαν πρωτοβουλία για μια οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την Ευρωπαϊκή Εντολή Έρευνας σε ποινικές υποθέσεις («ΕΕΕ»). Η εν λόγω πρόταση αποτελεί επί του παρόντος αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των συννομοθετών.

Τελευταία επικαιροποίηση: 20/02/2014

Για τη διαχείριση αυτής της ιστοσελίδας υπεύθυνη είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην παρούσα σελίδα δεν απηχούν κατ’ ανάγκη την επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία απολύτως ευθύνη όσον αφορά πληροφορίες ή δεδομένα που περιέχονται ή αναφέρονται στο παρόν έγγραφο. Παρακαλείσθε να συμβουλευθείτε την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου σχετικά με το καθεστώς πνευματικής ιδιοκτησίας που διέπει τις σελίδες των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων.
Η Επιτροπή επικαιροποιεί επί του παρόντος μέρος του περιεχομένου του ιστοτόπου λόγω της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Εάν στο περιεχόμενο του ιστοτόπου δεν λαμβάνεται ακόμη υπόψη η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου, πρόκειται για ακούσιο σφάλμα και θα γίνουν οι κατάλληλες διορθώσεις.