Bewijs

Deze rubriek geeft een overzicht van de wet- en regelgeving van de Europese Unie (EU) betreffende de verkrijging van bewijs, door lidstaten bij andere lidstaten, in strafprocedures.

Achtergrond

De afschaffing van de grenscontroles in de EU heeft het vrije verkeer van de burgers aanzienlijk vergemakkelijkt, maar heeft het criminelen tevens gemakkelijker gemaakt om over de grenzen heen te opereren. Bijgevolg is doeltreffende samenwerking in de EU op het gebied van bewijsverkrijging in strafprocedures nodig.

EU-wet- en regelgeving

De bestaande regels inzake de bewijsverkrijging in strafprocedures in de EU zijn gebaseerd op overeenkomsten betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken, in het bijzonder de Overeenkomst betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken, en op regelgeving inzake wederzijdse erkenning, in het bijzonder het Kaderbesluit betreffende het Europees bewijsverkrijgingsbevel.

De overeenkomst

  • De overeenkomst bestrijkt wederzijdse rechtshulp in het algemeen, zoals het afnemen van verklaringen van verdachten en getuigen, en specifieke vormen van wederzijdse rechtshulp, zoals het gebruik van videoconferentie en aftappen en het verkrijgen van bewijs door doorzoeking en inbeslagneming. De overeenkomst bevat tevens regels inzake telecommunicatie. Voorts bevat het protocol bij de overeenkomst regels inzake het verkrijgen van informatie over bankrekeningen en banktransacties.
  • Verzoeken om wederzijdse rechtshulp worden als algemene regel rechtstreeks door de uitvaardigende aan de uitvoerende autoriteit toegezonden. Tenzij de uitvoerende autoriteit een weigeringsgrond aanvoert, wordt het verzoek zo spoedig mogelijk uitgevoerd, indien mogelijk binnen de termijn die door de uitvaardigende autoriteit is aangegeven.
  • Teneinde te garanderen dat het verkregen bewijs toelaatbaar is, voldoen de autoriteiten van de aangezochte staat aan de formaliteiten en procedures van de verzoekende staat, op voorwaarde dat deze niet indruisen tegen de fundamentele rechtsbeginselen van de aangezochte staat.

Het kaderbesluit

  • Het kaderbesluit past het beginsel van wederzijdse erkenning toe op rechterlijke beslissingen met als doel bewijsstukken te verkrijgen voor gebruik in strafprocedures. Er kan een Europees bewijsverkrijgingsbevel (EBB) worden uitgevaardigd om bestaand bewijs te verkrijgen dat rechtstreeks toegankelijk is in de vorm van voorwerpen, documenten of gegevens.
  • Het bevel wordt uitgevaardigd volgens een standaardmodel en vertaald in een officiële taal van de uitvoerende staat. De autoriteiten van de uitvaardigende staat moeten nagaan of het bewijs volgens het eigen nationale recht in een vergelijkbare zaak eveneens zou kunnen worden opgevraagd, en of het opvragen van het bewijs noodzakelijk en evenredig is voor het doel van de betrokken procedure.
  • Het bevel wordt erkend en uitgevoerd binnen een vastgestelde termijn, tenzij er een grond voor weigering is. Bij de uitvoering van een Europees bewijsverkrijgingsbevel vindt geen toetsing op dubbele strafbaarheid plaats (d.w.z. dat het gepleegde feit wordt beschouwd als een strafbaar feit in zowel de uitvaardigende staat als de uitvoerende staat) indien geen doorzoeking of inbeslagneming nodig is of indien op het feit een vrijheidsstraf van ten minste drie jaar staat en het is opgenomen in de lijst van feiten in het kaderbesluit.
  • Teneinde te garanderen dat het verkregen bewijs toelaatbaar is, zijn de autoriteiten van de uitvoerende staat verplicht aan de formaliteiten en procedures van de uitvaardigende staat te voldoen, op voorwaarde dat deze niet indruisen tegen de fundamentele rechtsbeginselen van de uitvoerende staat.

In de toekomst

De Europese Commissie overweegt momenteel of maatregelen nodig zijn om de samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van bewijsverkrijging in strafprocedures te verbeteren. In april 2010 hebben zeven lidstaten een initiatief gepresenteerd voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees onderzoeksbevel in strafzaken ("EOB"). Over dit voorstel wordt momenteel onderhandeld door de medewetgevers.

Laatste update: 20/02/2014

Deze pagina wordt beheerd door de Europese Commissie. De informatie op deze pagina geeft niet noodzakelijk het officiële standpunt van de Europese Commissie weer. De Commissie aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor informatie of gegevens waarnaar in dit document wordt verwezen. Gelieve de juridische mededeling te raadplegen voor de auteursrechtelijke regeling voor Europese pagina's.
Deze website wordt aangepast in verband met de brexit. Mocht bepaalde informatie nog niet het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie weerspiegelen, dan is dit onbedoeld en zal dit worden gecorrigeerd.