Dowody

Ta sekcja przedstawia przegląd prawa Unii Europejskiej (UE) w zakresie przekazywania dowodów w sprawach karnych z jednego państwa członkowskiego do drugiego.

Kontekst

Zniesienie kontroli granicznych na terenie UE znacznie poszerzyło swobodę poruszania się obywateli, ale także ułatwiło przestępcom działalność transgraniczną. W konsekwencji konieczna jest skuteczna współpraca w ramach UE w zakresie pozyskiwania dowodów w sprawach karnych.

Prawo UE

Obowiązujące zasady dotyczące zbierania dowodów w sprawach karnych w UE opierają się na traktatach o wzajemnej pomocy, w szczególności Konwencji o pomocy prawnej w sprawach karnych pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, oraz na instrumentach o wzajemnym uznawaniu, w szczególności decyzji ramowej w sprawie europejskiego nakazu dowodowego.

Konwencja

  • Konwencja dotyczy ogólnych aspektów wzajemnej pomocy, np. przyjmowania zeznań od podejrzanych i świadków, jak również szczególnych form wzajemnej pomocy, np. wykorzystywania wideokonferencji, przechwytywania i pozyskiwania dowodów w drodze przeszukania i zajęcia. Konwencja zawiera również zasady dotyczące przekazów telekomunikacyjnych. Ponadto protokół do konwencji zawiera zasady dotyczące pozyskiwania informacji w odniesieniu do rachunków i transakcji bankowych.
  • Wnioski o wzajemną pomoc są zasadniczo przekazywane bezpośrednio przez organ wydający (składający wniosek) do organu wykonującego. O ile organ wykonujący nie przedstawi przesłanek odrzucenia wniosku, jest on wykonywany w jak najkrótszym terminie oraz, w miarę możliwości, w terminie wskazanym przez organ wydający (składający wniosek).
  • W celu zapewnienia dopuszczalności pozyskanego dowodu organy państwa, do którego skierowano wniosek, wypełniają formalności i procedury wskazane przez organy państwa składającego wniosek, pod warunkiem że nie są one sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa w państwie, do którego skierowano wniosek.

Decyzja ramowa

  • Decyzja ramowa stosuje zasadę wzajemnego uznawania do postanowień sądu wydanych w celu pozyskiwania dowodów, które mają zostać wykorzystane w postępowaniach karnych. Europejski nakaz dowodowy (END) może zostać wydany w celu pozyskania dowodów, które już istnieją i są bezpośrednio dostępne w postaci przedmiotów, dokumentów lub danych.
  • Nakaz ten jest wydawany przy użyciu standardowego formularza i tłumaczony na język urzędowy państwa wykonującego. Organy państwa składającego wniosek muszą ocenić, czy w podobnym przypadku dowody mogłyby również zostać pozyskane na podstawie prawa krajowego, i muszą być przekonane, że dowody, których dotyczy wniosek, są konieczne i proporcjonalne do prowadzonego postępowania.
  • Wniosek zostaje przyjęty i wykonany w wyznaczonym terminie, chyba że istnieją podstawy do odmowy. Wykonanie europejskiego nakazu dowodowego nie podlega weryfikacji pod względem podwójnej odpowiedzialności karnej (tzn. nie sprawdza się, czy popełniony czyn jest uważany za przestępstwo tak w państwie wydającym nakaz, jak i w państwie wykonującym), jeżeli nie jest konieczne przeprowadzenie przeszukania lub zajęcia lub w przypadku gdy przestępstwo jest zagrożone wyrokiem co najmniej trzech lat pozbawienia wolności i jest wymienione w wykazie przestępstw zawartym w decyzji ramowej.
  • W celu zapewnienia dopuszczalności pozyskanego dowodu organy państwa, do którego skierowano wniosek, wypełniają formalności i procedury wskazane przez organy państwa składającego wniosek, pod warunkiem że nie są one sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa w państwie, do którego skierowano wniosek.

Przyszłość

Komisja Europejska rozważa obecnie, czy konieczne są jakiekolwiek dalsze działania w celu poprawy współpracy między państwami członkowskimi w zakresie pozyskiwania dowodów w sprawach karnych. W kwietniu 2010 r. siedem państw członkowskich przedstawiło inicjatywę na rzecz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych. Obecnie na temat tego wniosku toczą się negocjacje między współustawodawcami.

Ostatnia aktualizacja: 20/02/2014

Stroną zarządza Komisja Europejska. Informacje na tej stronie nie muszą odzwierciedlać oficjalnego stanowiska Komisji Europejskiej, nie ponosi ona również odpowiedzialności za wszelkie informacje, dane czy odniesienia na niej zawarte. Więcej informacji na temat praw autorskich odnoszących się do stron UE znajduje się na stronie „Informacje prawne”.
W związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej Komisja dokonuje obecnie aktualizacji niektórych treści na tej stronie. Jeżeli dana strona zawiera treści, które nie zostały jeszcze dostosowane w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa, jest to niezamierzone i zostanie wkrótce skorygowane.

Twoje uwagi

Za pomocą tego formularza możesz przesłać nam swoje komentarze i uwagi na temat nowej strony